• BIST 103.868
  • Altın 162,714
  • Dolar 3,9518
  • Euro 4,6376
  • Ruble 0.06519
  • Ankara : 3 °C
  • İstanbul : 6 °C
  • Moskova : 0 °C
  • Antalya : 12 °C
  • İzmir : 6 °C
  • St. Petersburg : -2 °C
  • Kazan : 1 °C
  • Soçi : 16 °C

2013’te öne çıkan dış politika başlıkları

31.12.2013 07:08
2013’te öne çıkan dış politika başlıkları
2013’te Dünyanın gündemi, Suriye ve Mısır etrafında şekillendi.

Suriye krizine barışçıl çözüm arayışları ve Mısır’daki askeri darbe karşısında uluslararası güçlerin tutumları hep tartışma konusu oldu. Ancak, Analistlerin ortaklaştığı bir nokta vardı: Rusya’nın uluslararası politikadaki gücü ve etkisi, önceki yıllarda kıyaslanmayacak oranda arttı. Suriye’de “kimyasal silahların imha edilmesi süreci”ni başlatan Moskova’nın diplomatik girişimleriydi. Rusya ve ABD arasında, Suriye konusunda mutabakat sağlanırken, İran’la nükleer müzakerelerde mesafe kat edilmesi yine Moskova’nın çabalarıyla ete kemiğe büründü. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ABD'nin önde gelen ekonomi ve haber dergilerinden Forbes'un "dünyanın en etkili kişisi" listesinde bu yıl ilk sırada yer alması da, “Moskova’nın küresel siyasetteki rolü”nün arttığına dair en önemli göstergeydi.

 

İşte 2013’te Rus dış politikasının genel hatlarını belirleyen başlıklar:

SURİYE KRİZİ

2013 yılında Suriye krizinde askeri operasyon seçeneğinden uzaklaşıldı ve diplomatik çözüm için kritik bir anlaşmaya varıldı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, 14 Eylül'de Cenevre'de 3 gün süren görüşmelerin ardından Suriye’nin kimyasal silah programını sona erdirecek çerçeve anlaşması üzerinde uzlaştı. Anlaşmada, Suriye’nin elindeki tüm kimyasal silah ve teçhizatın 2014 yılı ortasına kadar imhası öngörülüyor.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu (USAK) Avrasya Masası Başkan Yardımcısı Güner Özkan, "Suriye'de gelinen nokta Rus diplomasisinin başarısıdır” dedi. Güner Özkan, Suriye Devlet Başkanı Esad'a sopa da gösterilerek, diplomatik yolun açıldığını belirterek, “Bu, muhalefetin elini zayıflattı. Cenevre sürecinin önünü açtı" dedi.

27 EYLÜL

Suriye krizinde olayların seyrini değiştirebilecek bir diğer anlaşma, Cenevre-2 Konferansı'nın tarihi ile ilgiliydi. Uzun zaman boyunca sürüncemede kalan konferans için açıklanan 22 Ocak 2014 oldu.

İRAN'IN NÜKLEER FAALİYETLERİ

Rusya ve ABD'nin Suriye'de anlaşmasının üzerinden 2 aylık bir zaman dilimi geçmişken, bu kez İran'ın nükleer faaliyetleriyle ilgili uluslararası bir mutabakata varıldı. Devlet Başkanı Vladimir Putin'in önerdiği, kademeli ilerleme ve karşılıklı bağlılığa dayalı inisiyatif, yaklaşık 20 yıldır süren anlaşmazlıkta uzlaşmanın temelini oluşturdu. 5+1 ülkeleri ve İran’a kapsamlı bir nihai anlaşma için altı ay süre tanıyan ara anlaşmada İran’ın nükleer programını büyük oranda durdurması, elindeki yüzde 20 zenginleştirilmiş uranyumu sıfırlaması, denetimleri genişletmesi, uluslararası toplumun da bunun karşılığında İran’a 7 milyar doları bulması beklenen bir yaptırım hafifletmesine gitmesi öngörüldü.

Hürriyet ve Radikal gazetesi yazarı, ekonomist Uğur Gürses İran’la Batı cephesi arasında imzalanan anlaşmanın İran, Türkiye ve dünya ekonomisine getireceği katkıları RS FM'de değerlendirdi.

28 KASIM

RUSYA’NIN G-20 DÖNEM BAŞKANLIĞI

Rusya, 2013 yılında G-20 grubunun dönem başkanlığını yürüttü. G-20 Liderler Zirvesi, bu sene Rusya'nın kültür başkenti olarak adlandırılan Saint Petersburg’da yapıldı. Zirvede Suriye krizine çözüm arayışları ön plana çıkarken, en çok konuşulan konulardan biri de, Washington ve Moskova arasında Snowden vakası nedeniyle esen soğuk rüzgarlar oldu. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı ve Putin ile ayaküstü görüşme yaptığı zirvede Suriye çatlağı yaşandı. Bazı ülkeler bir an evvel askeri operasyon seçeneğinin uygulanmasını talep ederken, diğerleri ise uluslararası hukukun değerini kaybetmemesi ve güç kullanımına sadece BM Güvenlik Konseyi’nin karar verebileceğini vurguladı. Özellikle Putin ve Obama arasındaki fikir ayrılığı uluslararası kamuoyunda çok yer tuttu.

 

EDWARD SNOWDEN VAKASI

Eski CIA ajanı Edward Snowden’in ABD Ulusal Güvenlik Ajansı’nın dinleme skandalını ifşa etmesi ve sonrasında Rusya’dan bir yıllık siyasi sığınma hakkı alması, Rus dış politikasının en önemli olayları arasında yer alıyor. ABD’li eski ajanın sızdırdığı belgeler sonucunda Washington’un dünyada birçok ülkeyi ve liderleri dinlediği ortaya çıktı. ABD, bu durum karşısında uluslararası kamuoyunda çok zor duruma düştü. 23 Temmuz’da Moskova’ya gelen ve bir hafta boyunca Şeremetovo Havalimanı’nda ikamet eden Edward Snowden 1 Ağustos’ta Rusya’dan bir yıllık geçici sığınma hakkı aldı. Bunun üzerine ABD başkanı Barack Obama, Eylül’de Vladimir Putin ile Moskova’da yapacağı zirveyi erteledi.

NSA belgelerini sızdırarak uluslararası dinleme skandalına yol açan Snowden, neyle suçlanıyor? Savunması ne olabilir? Bu sorunun yanıtını USAK uzmanlarından Oğuz Kaan Pehlivan, RSFM mikrofonlarına verdi.

25 ARALIK

UKRAYNA’DA SİYASİ KRİZ

Ukrayna’da Kasım ayında siyasi kriz patlak verdi. Kriz, Rusya ve AB'yi karşı karşıya getirdi. Kiev, AB ile uzun süredir Ortaklık Anlaşması imzalamayı müzakere ediyordu. Kasım ayında Litvanya'da düzenlenen AB Doğu Ortaklığı Zirvesi'nde anlaşmanın imzalanması bekleniyordu. Ancak Rusya'nın ekonomik ve siyasi vaatleri nedeniyle Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç, anlaşmayı imzalamaktan vazgeçtiklerini açıkladı. 17 Aralık'ta Moskova'da Yanukoviç ile Rusya-Ukrayna Ortak Komisyon toplantısını gerçekleştiren Vladimir Putin, Ukrayna'ya sattıkları doğalgazın fiyatını 400 dolardan 268,5 dolara düşürdüklerini söyledi. Ukrayna ekonomisine yılda 7 milyar euro kazandıracak bu indirimin yanında Putin, Ukrayna'ya katkı için 15 milyar dolar değerinde devlet tahvili alacaklarını açıkladı. Ayrıca toplantıda ticaret başta olmak üzere, askeri, sosyal ve kültürel alanda toplam değeri 15 milyar doları bulacak anlaşmalara imza atıldı.

Ukrayna ile Rusya arasındaki anlaşmaların anlamı ne? AB ile Rusya arasındaki çekişmenin galibi kim? Ukrayna'nın geleceğine dair bu iki gücün bakışları neler? Bu soruların yanıtını USAK uzmanlarından Habibe Özdal, RS FM mikrofonlarına verdi.

AVRASYA’DA ENTEGRASYON VE GÜMRÜK BİRLİĞİ

Avrasya Gümrük Birliği'ni oluşturan Rusya, Belarus ve Kazakistan, 2013 yılında Avrasya Ekonomik Birliği'ni kurmak için çalışmalar yürüttü. Son olarak 25 Aralık'ta Moskova'da bir araya gelen Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev ve Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, Avrasya Ekonomik Birliği’ne temel teşkil edecek anlaşmanın taslağını onayladı. Ortak yol haritasına göre, Avrasya Ekonomik Birliği, 1 Ocak 2015'te faaliyete geçecek. Moskova'daki zirvede, Gümrük Birliği'nin genişleme süreci de masaya yatırıldı. Birliğe üye olmak için başvuru yapan Ermenistan'ın Gümrük Birliği’ne katılımı için yol haritası onaylandı. Kırgızistan, birliğe üyelik için belirlenen yol haritası metnine çıkarlarına aykırı olduğu gerekçesiyle imza atmadı.

USAK uzmanlarından Habibe Özdal, “Ermenistan'ın kurulan Gümrük Birliği’ne alınması en önemli gelişme olarak izlenmeli" dedi.

3 EKİM

GREENPEACE OLAYI

2013 yılında Rus dış politikasını uzun süre meşgul eden konulardan biri de 30 Greenpeace aktivistinin Rusya karasularında gözaltına alınması oldu. Gizem Akhan’ın da aralarında bulunduğu 30 Greenpeace aktivisti, Rus enerji şirketi Gazprom’un Kuzey Buz Denizi’ndeki petrol platformuna tırmandıkları gerekçesi ile 19 Eylül’de holiganizim suçlamasıyla gözaltına alındı. Yaklaşık 2 ay tutuklu kalan Gizem Akhan ve 25 aktivist, 21 Kasım’da çıkarıldığı St. Petersburg’daki mahkemede 2 milyon ruble yani yaklaşık 61 bin 500 dolar karşılığında, tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı. Diğer 4 aktivist de daha sonra serbest bırakıldı. Çıkış vizeleri olmadığı gerekçesiyle Rusya’dan çıkamayan aktivistlerin tamamı 27 Aralık itibarıyla vizelerini aldılar.

 

YILIN EN ETKİLİ KİŞİSİ PUTİN

Suriye, İran ve Ukrayna gibi kriz noktalarında uluslararası destek gören inisiyatifler sunan Vladimir Putin, New York Times gazetesinde ABD halkına seslendiği makale ile uzun süre konuşuldu. Rusya lideri, ABD'nin önde gelen ekonomi ve haber dergilerinden Forbes'un "dünyanın en etkili kişisi" listesinde bu yıl ilk sırada yer aldı. Time dergisi Eylül sayısında kapağına taşıdığı Vladimir Putin için "Dünyanın yeni lideri" başlığını kullandı. Putin'in Time tarafından yılın en etkili kişi olarak seçilmesi beklenirken, birinciliğe çok yaklaştı ancak Papa Francis ödüle layık görüldü.

Kaynak: Haber Kaynağı
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Gündem Avrasya | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : +90 312 479 00 25 | Faks : +90 312 479 00 25 | Haber Yazılımı: CM Bilişim