• BIST 104.514
  • Altın 162,925
  • Dolar 3,9196
  • Euro 4,6189
  • Ruble 0.06472
  • Ankara : 11 °C
  • İstanbul : 9 °C
  • Moskova : 1 °C
  • Antalya : 18 °C
  • İzmir : 16 °C
  • St. Petersburg : 1 °C
  • Kazan : 2 °C
  • Soçi : 19 °C

İran atomuna ilişkin Cenevre anlaşmasının çetin geleceği

27.12.2013 08:18
İran atomuna ilişkin Cenevre anlaşmasının çetin geleceği
İran ve 5+1 Grubu arasında 24 Kasım’da “Ortak Eylem Planı” adıyla imzalanan anlaşma, 10 yıldır yılmadan mücadele eden iki taraf arasında ateşkes olarak görülebilir.

Bu ateşkes, taraflara talepler yöneltiyor ve aynı zamanda barış antlaşması için koşullar oluşturuyor. Ancak böyle bir senaryo, hem Washington’da hem de Tahran’da birçok politikacının duygularına hitap etmiyor.

Eski İran Cumhurbaşkanı Ahmedinejad’ın arkadaşı, İran Atom Enerjisi Örgütü’nün eski başkanı Feridun Abbasi, Cenevre anlaşmasını sert bir dille eleştirdi. Abbasi, “İranlı müzakereciler, Cenevre görüşmeleri sırasında dünya güçlerine gereğinden fazla tavizde bulundu. Kahraman, taviz vermeden güçlü rakiplerini tavizlere zorlamayı başarandır.” dedi.

Öte yandan bir grup İranlı milletvekili, yabancı devletlerin Tahran’a karşı yeni yaptırımları uygulamaya çalışması durumunda uranyumun yüzde 60’a kadar zenginleştirilmesini öngören yasa tasarısını meclise sundu. Tasarıda, İran’ın uranyumu yüksek oranda zenginleştirmesinin yanı sıra Arak’taki ağır su reaktörünün de çalıştırılması öngörülüyor. Milletvekillerinden biri, “Yasa, İran hükümetine müzakerelerde üstünlük kazandıracak. Cenevre anlaşmasının başarısızlığa uğraması durumunda yönetime nükleer programını sürdürme olanağını sağlayacak.” dedi.

Mevcut “ateşkesin” Washington’daki karşıtları da tetikte. ABD yönetiminin itirazlarına rağmen 26 Senatör, geçtiğimiz günlerde, İran’ın Cenevre anlaşmasını ihlal etmesi durumunda bu ülkeye karşı yeni yaptırımların uygulanmasını öngören yasa tasarısını Kongre’ye sundu. Amerikan tasarısı, İran’ın petrol, inşaat ve ekonominin diğer sektörlerine karşı yeni yaptırımları öngörüyor.

Yani Cenevre “ateşkesinin” Tahran ve Washington’daki karşıtları şimdiden, karşı tarafın anlaşmayı ihlal etmesi bahanesi ile anlaşmanın çerçevesi dışına çıkmayı hazırlanıyor.

Siyaset uzmanı Vladimir Yevseyev şunu söyledi:

“Halihazırda Washington ve Tahran’da “Ortak Eylem Planı” etrafındaki gerginlik giderek tırmanıyor. ABD Başkanı Barak Obama ve İran yüksek dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, şimdilik aşırı heyecanlı sert önlemlerin taraftarlarını tutmayı biliyor.

Fakat bunu daha ne kadar başarabileceklerini tahmin etmek zor. Bu nedenle Tahran’ın, finansal ve ekonomik yaptırımların baskısından çabuk kurtulmak için şimdi oluşan ve birçok bakımdan eşsiz durumdan yararlanmaması akıllıca olmaz.”

Diğer yandan hem ABD hem de İran lideri, “yerel” radikallerin güçlü baskısını hissediyor. Bu durum, büyük ihtimalle, “Ortak eylem planı” çerçevesindeki müzakere sürecinin temposunu ve kalitesini etkileyecek. Bu sürecin, karşılıklı suçlamalar ve tehditlerle dolu uzayan diplomatik boğuşmaya dönüşmesi de ihtimal dışı değil. Anlaşılan, İranlı ve Amerikalı “şahinlerin” bu aleni eylemleri, önce anlaşmanın uygulanması yolunda azami derecede çok zorluklar oluşturmak, ardından belki de tamamen baltalamak amacını taşıyor. Barışçıl çözümün taraftarlarının bu senaryodan kaçınması için sadece tek bir yol var. “Ortak Eylem Planı”nın uygulanması yolunda hızla ilerlemeleri gerek. Böylece rakiplerin ellerinden kozları alabilirler. Ancak bunu gerçekten de hızlı yapmalılar. Zira mevcut anlaşmanın üzeri çizilirse örneğin Washington’daki sert politika taraftarları muhtemelen ağır davranmayacak. Bunun nelere yol açabileceği belli.

Kaynak: Haber Kaynağı
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Gündem Avrasya | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : +90 312 479 00 25 | Faks : +90 312 479 00 25 | Haber Yazılımı: CM Bilişim