• BIST 105.164
  • Altın 162,867
  • Dolar 3,9214
  • Euro 4,6462
  • Ruble 0.06679
  • Ankara : 5 °C
  • İstanbul : 14 °C
  • Moskova : -3 °C
  • Antalya : 19 °C
  • İzmir : 16 °C
  • St. Petersburg : -4 °C
  • Kazan : 4 °C
  • Soçi : 7 °C

Mavi Gözlü Dev: Nâzım Hikmet Ran (1902-1963)

03.06.2015 07:09
Aslı Yiğit / Gündem Rusya

Aslı Yiğit / Gündem Rusya

Nazım Hikmet Türkiye’nin ve Sovyetlerin "Güzel Yüzlü Şair"iydi…Ya da “Mavi Gözlü Dev"iydi demek daha doğru olur. Dünya çapında üne kavuşan ve eserleri birçok dile çevrilen Nazım 20. yüzyıla damgasını vurmuş bir yazardı.

Türkiye’de bulunduğu yıllarının çoğu hapishane duvarları arasında geçmiş olsa da, Nazım’ın gönlünde taht kuran en yüce sevgili Vatan’dı. Nazım Hikmet Türkiye Komünist Partisi (TKP) üyesi olarak 11 davadan yargılanmış ve sonunda Moskova’ya kaçmıştı. Çok sevdiği Vatan’ı O’nu önce hapislere, sonra gurbete layık görmüştü. Öldüğünde ise O artık Türk vatandaşı değildi, Sovyet vatandaşıydı!

hikmet6.jpgNazım Hikmet bir gönül adamıydı. Vatan aşkından sonra gelen en büyük aşkı Münevver’di. Rady Fish “Nazım’ın Çilesi” adlı kitabında Nazım’ı şöyle anlatıyor:

On senelik ayrılışları zarfında Nazım Hikmet’in aldığı üç bin mektubundan, bir şiir doğmuştur. “İstanbul’dan mektup”. Münevver’in yapayalnız polis nezareti altında oturup oğlunu büyüttüğü, Nazım’ın ise bütün dünyayı bir göçebe gibi dolaştığı senelerde şairin Münevver’e yazdığı şiir şeklindeki mektuplarından bir gün bir kitap yapılacak ve bu kitap Nazım’ın hapishanede yazdığı aşk şiirleri kitabı kadar harikulade olacaktır. Vatan sevgisi, hasreti, dünyanın keşfine sevinme, bir yandan da bu keşfin geç yapılmasına üzüntü, ölümü bekleme ve hayata hayranlık, hepsi bir aradadır bu şiirlerde.

(NAZIM’IN ÇİLESİ - Rady Fish, Ararat Yayınları, 1975)

Doktorlar Nazım’a ‘en fazla 3 yıl yaşarsın’ dediklerinde, O’nun bütün işi gücü yaşamak olmuştu, ölmekten korktuğun halde ölüme inanmadığın için, yaşamak yanı ağır bastığından.

Nazım Hikmet şimdi Moskova’daki ünlü Novodeviçye Mezarlığı'nda yatıyor. Başucundaki siyah mezar taşı, ve o taşın üstünde aynen şiirinde olduğu gibi rüzgâra karşı yürüyen bir adam…

Can Dündar Nazım Hikmet’in hayatını konu aldığı ‘Nazım’ adlı kitabında şu cümlelere yer veriyor.

hikmet4.jpgNazım Hikmet’i Bükreş’ten Moskova’ya taşıyan uçak 29 Haziran 1951 günü Vnukovski Havaalanı’na indi… Nazım Hikmet’in havaalanında yaptığı konuşma: Hayatımı, hürriyetimi, iyiye güzele, sulha, daha güzel günlere karşı duyduğum aşkı bu büyük, muazzam şehre borçluyum. O şehre, fikrinin kabesine ilk kez 1921’de henüz 19 yaşındayken gelmişti. Devrimin ateşinin hala yandığı Lenin’in başkendinde3 yıl kalmış, okumuş, Rusça öğrenmişti…Antonina K. Sverçevskaya (Türk-Sovyet kültür ilişkileri uzmanı): İlk taksiye bindiğinde taksici ona ‘Nereye patron’ diye sormuş. Nazım çok bozulmuş, kızmış. “Ne ‘patron’u? Bu ülke emekçilerin, çiftçilerin ülkesiyken ‘patron’ da nereden çıktı” demiş…

Nazım’ın taksinin camından gördüğü Moskova, baştan aşağı Joseph Stalin büstleri, heykelleri, resimleri ile donatılmıştı… Moskova’da eski devrim heyecanını bulacağını sanan Nazım gördüklerine inanamadı.

Anar Rızayev (Azerbaycan Yazarlar Birliği Başkanı): Türkiye için Nazım Hikmet belki de komünizmin, sosyalizmin bir simgesidir. Azerbaycan için Nazım Hikmet, Türklüğün bir simgesiydi. Çünkü buraya geldiğinde ‘Türk’ sözcüğü yasak olduğu zaman, ‘Ben Türküm, siz de Türksünüz, dilimiz bir. Kardeşiz. Aynı milletiz.’ Derdi. O zamanlar Azerbaycan’da bu sözleri kullanmaya kimse cüret edemezdi. Ama Nazım diyordu ve komünist olduğu için onu affediyorlardı.

Charles Dobzynski (Şair): (Nazım’ın) Kalbinin iki ülkesinden ilki Türkiye, İstanbul, Anadolu sonraki Rusya, Moskova idi. Yani dilini konuştuğu ülkeler. Gerçi Fransızca da konuşuyordu, ama Paris’e yerleşmeyi düşündüğünü hiç sanmıyorum. Çünkü Moskova’da eserlerini yayımlatma imkanı Paris’te bulamazdı. Sovyetler Birliği’nde eserlerini Türkçe yayımlayabiliyorlardı.

(NAZIM - Can Dündar, İmge kitabevi, 2005)

Bu yazı, Gündem Rusya Dergisinin 3. sayısında yayınlandı. Sayıyı okumak için tıklayınız.

Bu yazı toplam 4337 defa okunmuştur.
Yazarın Diğer Yazıları
    Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Gündem Avrasya | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : +90 312 479 00 25 | Faks : +90 312 479 00 25 | Haber Yazılımı: CM Bilişim