• BIST 107.148
  • Altın 143,559
  • Dolar 3,5506
  • Euro 4,1367
  • Ruble 0.05956
  • Ankara : 27 °C
  • İstanbul : 32 °C
  • Moskova : 22 °C
  • Antalya : 39 °C
  • İzmir : 34 °C
  • St. Petersburg : 15 °C
  • Kazan : 19 °C
  • Soçi : 29 °C

Mirza Kazem-beğin mirası

23.11.2013 16:44
Mirza Kazem-beğin mirası
Rusya, Türkiye, Azerbaycan ve Fransa’dan doğubilimcileri, seçkin dil bilimcisi, tarihçi ve etnograf olan Aleksandr Mirza Kazem-beği anmak üzere Tataristan Cumhiriyetinin başkenti Kazan’da bir araya geldi. Kazan’da düzenlenen konferans bilim adamının bilim

Kazem-bek, Kazan’da 23 yıl yaşayarak üniversitede Farsça, Arapça ve Türkçe dersler verdi.

Hayatının 21 yılını daha Rusya İmparatorluğunun başkentine bağlamış oldu. Burada bilim adamı Petersburg Üniversitesinin Doğubilimcilik fakültesinin ilk dekanı idi.

SP. Seçkin doğubilimcinin memleketi ise 1802’de dünyaya geldiği İran’daki Reşt kentiydi. Konferansta hazır bulunan İran’ın Genel Konsolosu Rasul Şayan muhabirimiz ile konuşmasında şunları söyledi:

O, İran uyruklusuydu, babası ünlü ilahiyatçı, şeyh-ul İslam idi. Kadı olarak Derbent kentine yollandı. Annesi de bir Fars kadınıydı. Kazem-bek çok yetenekli bir gençti. Farsça dışında Arapça ve Türkçeyi, sonraları İngilizce ve Fransızcayı öğrenmişti. Hayatı Rusya’da geçti. Böylece gerek Rusya, gerekse İran evladıydı. İran kütüphanelerinde hayatı ve bilimsel faaliyetine ilişkin çok sayıda materyel var. İran bilim adamları bu materyelleri titizlikle inceliyor. Bilim adamının mirasını öğrenmek için ülkemizde tüm kaynaklar açık, istiyen herkes onları yakından tanıyabilecek. Tahran Üniversitesi karşısında Kazem-beği kaleme alan çok sayıda kitapların satıldığı kitap dükkanları var. Bu kitapları kendi gözümle gördüm. Ümit ederim ki, değişik ülkelerden bilim adamlarının doğubilimcinin bilimsel mirasını daha geniş, daha objektif ve tam olarak anlatacaklar.

Rusya’da Aleksandr Mirza Kazem-bek Rusya doğubilimciliğinin kurucusu sayılıyor. Onun sayesinde Petersburg Üniversitesinin doğubilimcilik fakültesi iyi eğitimli doğubilimcileri hazırlayan önde gelen merkezlerden biri oldu. Petersburg Üniversitesi Doğu ülkeleri kürsüsünün yöneticisi profesör Nikolay Dyakov şunları söyledi:

Tam 150 yıl önce kasım 1863’te doğubilimcilik fakültesinde Doğu tarihi kürsüsü kuruldu. Bu, Doğu halklarının tarihini öğrenmeyi amaçlayan üniversitenin en büyük ilk alt bölümüydü. Böylece, Mirza Kazem-bek sayesinde Petersburg Üniversitesinin doğubilimcilik araştırmalarında tarihsel eğilimin temeli atıldı.

Bugün Petersburg Üniversitesi doğubilimcilik fakültesinde topladığı oryantal el yazmaları da içinde, Mirza Kazem-beğin bilimsel mirasını öğrenmeye devam ediyorlar. Topladığı el yazmalarının sayısı 200’ü aşıyor. “Müslüman hukuk dersi”, “Şark dillerinin kelimelerine benzer Rus kelimelerinin açıklanması”, “Türkçe-Tatarca gramer kitabı” gibi Kazem-beğin eserleri ise Rusya Doğubilimciliğinin çoktan klasiği sayılıyor.

İstanbul Üniversitesi profesörü İlyas Topsakal’ın fikrine göre, çağdaş Türk bilimi de Aleksandr Mirza Kazem-beğin hayat ile bilimsel faaliyetinin derinden incelenmesine muhtaçtır.

Daha 1930 yılında Türkiye’de Kazem-bek üstüne yazı yayınlandı. Yazan Ahmed Cafarulla idi. Bilim adamı hakkında eserler yazanlar arasında başka isimler de var, fakat genelde ülkemizde bilim adamı az tanınıyor. Eserlerimde Rusyalı doğubilimcinin mirasına başvurdum. Fakat genelde şu anda Türkiyede bilim adamının hayat yolu ile eserleri tam bir araştırma yapılmasına muhtaç.

Mirza Kazem-bek 46 yıl Rusya doğubilmciliğine hizmet etti. Geleneksel doğu eğitimini Rus ve Batı Avrupa biliminin gelenekleri ile birleştiren doğubilimci, dünya düzeyinde bir bilim adamı oldu.

Herhalde, Batı ve Doğu bilimsel geleneklerinin yaratıcı şekilde birleştirilmesi, onun başlıca mirası kalıyor.

Kaynak: Haber Kaynağı
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Gündem Avrasya | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : +90 312 479 00 25 | Faks : +90 312 479 00 25 | Haber Yazılımı: CM Bilişim