• BIST 104.514
  • Altın 162,925
  • Dolar 3,9196
  • Euro 4,6189
  • Ruble 0.06472
  • Ankara : 11 °C
  • İstanbul : 9 °C
  • Moskova : 1 °C
  • Antalya : 18 °C
  • İzmir : 16 °C
  • St. Petersburg : 1 °C
  • Kazan : 2 °C
  • Soçi : 19 °C

Özbekistan, ABD'nin tehlikeli ülkeler listesinden çıkartıldı

29.01.2014 14:33
Özbekistan, ABD'nin tehlikeli ülkeler listesinden çıkartıldı
ABD Özbekistan’ı tehlikeli ülkeler listesinden çıkardı.

Söz konusu kararın finansal faktörler temelinde ve ekonomik sebepler doğrultusunda alındığı ifade edilse de, ilgili kararın ileriki dönemlerdeki etkileri siyasi karakter taşımaya oldukça müsait.

İçinde bulunduğumuz 2014 yılının sonu itibariyle ABD, Afganistan’da bulunan silahlı kuvvetlerinin temel kısmını bu ülkeden çıkartacak. Pakistan üzerinden geçen güney rotası oldukça tehlikeli ve riskli olduğu için Pentagon, Afganistan’daki mevcut ordusunu kuzey rotasını kullanmak suretiyle bu ülkeden çıkartmayı planlamakta. ABD Ordusu bünyesinde görev yapan askeri ekipmanların ve personellerin Orta Asya toprakları üzerindeki geçiş planına dair detaylar netlik kazanmış değil. ABD’li makamlar ve bölgedeki ülkelerin temsilcileri arasında mevzubahis mesele üzerinde yürütülen görüşmeler halen devam etmekte. Öte yandan Washington, bölgede bulunan bir ülkeyi şimdiden ‘‘tehlikeli ülkeler’’ listesinden çıkartmak sureti ile kendi açısından önemli bir adım attı.

Tehlikeli ülkeler listesinde yer alan ülkelerde bulunan ya da görev yapan Amerikalı askerlere ek ödeme yapılıyor. Amerikan basınında çıkan haberlerde bölgede bulunan askeri gücün finansmanının ülkeye büyük yük getirdiği için Özbekistan’ın listeden çıkartıldığı, bu karar sayesinde burada bulunacak veya buradan geçiş yapacak askerlere yapılacak olan ek ödeme yükünden ülkenin kurtulduğu ifade edilse de, Afganistan’dan çıkacak olan ABD’nin Orta Asya üzerine; özellikle de Özbekistan üzerine yoğun ilgi gösterip burada temelli olarak konuşlanmak adına böyle bir karar aldığını düşünmek gayet mantıklı olacaktır.

2005 yılında Andican’da meydana gelen ve ABD’nin Özbekistan’ı sert bir şekilde eleştirdiği kanlı olayların ardından iki ülke arasındaki ilişkilerde ciddi manada soğuk rüzgarlar esmişti. Konuyla ilgili olarak görüşlerine başvurduğumuz Moskova Devlet Üniversitesi Tarih Fakültesi öğretim üyelerinden Aleksey Pilko, son yıllarda ve özellikle son birkaç aydır ABD ile Özbekistan arasındaki ilişkilerin değişmeye başladığını ifade ediyor:

 ABD ile Özbekistan arasındaki aktif etkileşim süreci, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının hemen ardından başlamıştır. Çünkü ABD, mevcut dış politika planları içerisinde önemli yer tutan Özbekistan’ı kendi etki alanına dahil etmesi halinde Orta Asya’da tekrar canlanacak olan bir Rus etkisinin önüne geçmeyi planlamaktaydı ve halen de planlamaktadır. Bu doğrultuda hareket eden Washington, son zamanlarda Özbekistan ile mevcut olan ilişkilerini yeniden canlandırma eğilimi içerisine girmiştir. Bu durum, Afganistan’daki ordusunun çekilmesinden ve Kırgızistan’daki Manas Hava Üssü’nün kapatılmasından sonra söz konusu bölgedeki etkisi belli oranda zarara uğrayacak olan ABD’nin Orta Asya’da varlığını ve etkisini devam ettirme adına gerçekleştirmekte olduğu bir girişim niteliğindedir. 

Söz konusu meseleye istinaden yorum yapan bazı uzmanlar ise ABD’nin Özbekistan toprakları üzerinden geçecek olan ordusunu mümkün olduğu kadar bu ülkede tutmayı planladığı yönünde birtakım şüpheler taşımakta. Sovyetler Birliği Sonrası Sosyopolitik Süreçler Analiz Bilgi Merkezi Genel Müdürü Aleksey Vlasov’un konuya ilişkin görüşleri şöyle:

ABD, Afganistan’daki mevcut varsayımsal durum tehlikeli olmaktan tamamen çıksa dahi, yine de Orta Asya’daki etkisini devam ettirmeye yönelik imkanları kaçırmak istememektedir. Bunu gerçekleştirebilmek adına da Taşkent’le veya diğer başkentlerle yakın işbirliği içerisine girip, ‘‘bölgede konuşlanmış olan aşırılık yanlısı gruplara karşı birlikte mücadele ediyoruz’’ bahanesini kullanabilir ve buna paralel olarak bölgedeki askerlerinin tedarik kanallarını geliştirip, bu askerlerin sayılarını da pek tabii arttırabilir. 

Mevcut konjonktürde ABD, Orta Asya’daki etkisini ve gücünü korumak adına ciddi bir mücadele vermektedir. Özbekistan ise bu mücadele içerisinde ABD açısından son derece önemli bir devlet konumundadır. Taşkent yönetimi, Özbekistan’ın şu an yaşamakta olduğu ekonomik sıkıntılardan dolayı Washington’un pek çok isteğini karşılamak için hazır beklemektedir. Bu sebeple önümüzdeki günlerde Washington ile Taşkent arasında ABD Ordusu’nun Afganistan’dan çıkışına katkı sağlamakla uzaktan yakından ilgisi olmayan birtakım anlaşmaların imzalandığını duymak hiç de şaşırtıcı olmayacaktır.

Kaynak: Haber Kaynağı
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Gündem Avrasya | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : +90 312 479 00 25 | Faks : +90 312 479 00 25 | Haber Yazılımı: CM Bilişim