• BIST 105.026
  • Altın 162,753
  • Dolar 3,9187
  • Euro 4,6430
  • Ruble 0.06667
  • Ankara : 4 °C
  • İstanbul : 12 °C
  • Moskova : -5 °C
  • Antalya : 12 °C
  • İzmir : 3 °C
  • St. Petersburg : -2 °C
  • Kazan : -1 °C
  • Soçi : 2 °C

Unutulan savaş; Ukrayna

04.02.2015 12:21
İbrahim Varlı / BirGün

İbrahim Varlı / BirGün

On ayda beş binden fazla ölü, milyonlarca sığınmacı, yıkık kentler, enkaza dönmüş sokaklar.  Akıllara ilk anda etnik, dinsel ve toplumsal çatışmaların artık olağan hale geldiği bir Ortadoğu veya Afrika ülkesi gelebilir. Ama değil. Kıta Avrupası’nda İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana  Bosna’yı bir kenarda tutarsak en şiddetli iç savaşa sahne olunan ülkesi Ukrayna’dan bahsediyoruz. “Sınır ülkesi” anlamına gelen ve Rusya ile ABD arasında kanlı bir vekalet savaşına sahne olunan Ukrayna geri dönüşü olmayan noktaya doğru hızla yol alıyor.

• • •

Çatışmalar şiddetlenirken diplomatik görüşmelerden bir sonuç alınabilmiş değil. Beyaz Rusya’nın başkenti Minsk’teki üçlü zirvede gerginliğin giderilmesi konusunda uzlaşma sağlanamadı. Taraflar, bir sonuca ulaşılamamasında birbirlerini suçladı. Doğuda ateşkesin sağlanması için eylül ayında iki kez Minsk’te bir araya gelen taraflar arasında, ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılmasına ilişkin dokuz maddeden oluşan bir anlaşmaya imza atılmıştı. Ancak aralık ayının sonunda ateşkes bozulurken, çatışmalar yeniden şiddetlenmişti.

• • •

Ukrayna’daki krizin sadece Rusya yanlısı güçlerin ayaklanmasının bastırılması şeklinde okunması eksik kalır. Her ne kadar bölgesel bir gelişme gibi görünse de Ukrayna’da cereyan eden olaylar, uluslararası aktörlerin politikalarından ve birbirleriyle olan ilişkilerinden bağımsız değil. Ukrayna, ABD ve Rusya arasında kanlı bir vekalet savaşına sahne oluyor. ABD eski başkanı Jimmy Carter’ın ulusal güvenlik danışmanlığını yapan ve dünyanın en önemli stratejistlerinden Soğuk Savaş’ın “karanlık yüzü” Zbigniew Brzezinski’nin ‘Büyük Satranç Tahtası’ kitabı Ukrayna’nın neden sadece Ukrayna olmadığını net bir şekilde anlatır.

• • •

Brzezinski, ABD’nin küresel güç pozisyonunu sürdürebilmesi için oynaması gereken en verimli oyun alanı olarak Avrasya’yı tanımlar. Ukrayna’yı da bu bölgenin en önemli ülkesi kabul eder. Zira Ukrayna, jeopolitik konumu nedeniyle Avrasya’nın kontrolü için hayati önemdedir. Yine Brzezinski’ye göre Ukrayna olmadan Rusya İmparatorluk olmaktan çıkar.

Ukrayna, Avrupa için uçsuz bucaksız Avrasya pazarına ulaşmanın, Rusya için ise Avrupa’ya ulaşmanın kapısı. 45 milyonluk nüfusu ve yüzölçümüyle Avrupa’nın en büyük ikincisi ülkesi olan Ukrayna, aynı zamanda Avrupa enerji köprüsü.

• • •

Ukrayna, eski Sovyet cumhuriyetleri arasında Kremlin açısından kaybedilmesi kabul edilemez ülke konumunda. Moskova açısından Kiev için “ödenecek bedeller” göze almaya değer. ABD açısından da kendi haline bırakılacak bir ülke değil. Obama, Ukrayna’da Şubat 2014’te gerçekleşen ayaklanma ile iktidarın değişerek Batı yanlısı yönetimin iş başına gelmesinde Washington’ın rolü olduğunu itiraf ederken, bu önemi aslında dışa vuruyor.

• • •

Doğu Ukrayna Suriye ve Irak’ı aratmayan çatışmalara sahne oluyor. Donetsk ve Luhansk’ın kontrolünü elinde tutan Rusya yanlısı silahlı güçler, yeni mevziler kazanma peşinde. Çatışmalar stratejik önemdeki Debaltsevo bölgesinde yoğunlaşmış durumda. Ukrayna ordu birliklerine burada yerel savunma kuvvetleri de destek veriyor.  Buna karşılık Donetsk Halk Cumhuriyeti lideri Zakharchenko ise seferberlik ilan etmeye hazırlandıklarını açıkladı, ordunun sayısını 100 bin kişiye çıkarmayı hedeflediklerini kaydetti.

• • •

Bol aktörlü bir iç savaşta Ukrayna’yı zorlu bir gelecek bekliyor. Savaşan taraflar isteklerinde geri adım atmamakta kararlı görünüyor. Donbass bölgesinde tek taraflı olarak bağımsızlıklarını ilan etmiş bulunan Donetsk ve Luhansk Halk Cumhuriyetleri “özel statü”yü kabul etmeyerek Kiev’den ayrılma peşinde. Kiev’e göre Doğu Ukrayna’nın, Ukrayna’dan bağımsız bir yer olarak tanımlanması söz konusu değil. Rusya olası bir federasyon seçeneğine sıcak. ABD ve AB Kiev’in yanında. Taraflar bu denklem içerisinde pozisyonlarından milim sapmaya yanaşmıyor. Öyle görülüyor ki bu savaş Ukrayna’nın; Ukrayna Avrasya’nın, Avrasya ise bölgenin geleceğini şekillendirecek.

Bu yazı toplam 3130 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
    Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Gündem Avrasya | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : +90 312 479 00 25 | Faks : +90 312 479 00 25 | Haber Yazılımı: CM Bilişim