• BIST 106.474
  • Altın 151,840
  • Dolar 3,6440
  • Euro 4,3033
  • Ruble 0.06327
  • Ankara : 4 °C
  • İstanbul : 15 °C
  • Moskova : 6 °C
  • Antalya : 20 °C
  • İzmir : 18 °C
  • St. Petersburg : 7 °C
  • Kazan : 7 °C
  • Soçi : 8 °C

Yeni uzay tehlikesi olan çöpler

24.11.2013 17:16
Yeni uzay tehlikesi olan çöpler
Geçen günlerde Uluslararası uzay istasyonu 15.kuruluş yıldönümünü kutladı. Uzmanlar, istasyonun daha nice ve nice yıllar çalışacağını söylüyor. Uluslararası uzay istasyonu için bir tehlike varsa o da uzay çöpleri.

Uzmanlar, istasyonun, kurşun hızıyla yörüngelerinde hareket eden uzay çöplerinden sıkça kaçınmak zorunda kaldığını söylüyor. Uzay enkazlarının ölçüleri tenis topu ile yolcu otobüsü arasında değişebilir. Büyük enkazların ağırlığı 6 ton civarında olabilecek, küçüklerinin ise yalnız birkaç gramı bulabilecek. Kaydetmek gerek ki, büyük hedeflerin çarpışması zincirleme tepkisine yol açabiliyor. Olayların bu yönde geleşmesi, Yer’den 800 kilometre yükseklikte bulunan en popüler yörüngelerin kullanılmasını en azından kapatılmasını gerektirecek. Rusya Bilimler Akademisi Uzay Araştırmaları Enstitüsünün temsilcisi Yuriy Zaytsev işte şu fikrini açıkladı.

Uzayın çöplere boğulmasına son verecek özel önlemler alınmazsa, olaylar işte bu yönde gelişecek. Bunun gerek yer yörüngesi, gerekse jeostasyoner yörünge ile de ilişkisi var. Bu konuda herhangi şüphelerin yeri yok.

Bir sıra uzmanın fikrine göre, çarpışan uydular binlerce enkaza ayrılacak. Bu enkazlar ise yeni çarpışmalara yol açacak. “Novosti kosmonavtiki” dergisinin yazarı İgor Afanasyev bu kadar kategorik değil.

 Zincirleme reaksyonu yer almayabilir. Diğer uydularla çarpışan ve büyük bulut meydana getiren uydu enkazlarının davranışı başka türlü oluyor. Fırlatılan aygıt sayısına ve 800 kilometre yörüngelerde bulunan nesne kütlelerinin artmasına gelince, bunun çığ tipinde yer aldığını söyliyemeyiz. Her yıl yapılan startların miktarı ya istikrar buldu, ya da azalma gösteriyor. Bunun nedeni, günümüz uyduların büyük potansyele sahip olması, eskiden olduğu gibi onların sıkça değiştirilmesine gerek yok. Alçak yörüngelerde hareket eden aygıtların çoğu, bir kaide olarak, yörüngelerden kendiliğinden çıkıyor ve atmosferde yanıyor. Çarpışmaları tahmin etmeye, bazı hallerde çarpışmadan kaçınmaya, yörüngeyi düzeltmeye olanak sağlayan veritabanları mevcut.

Pilotlu gemiler ile uzay aygıtlarını enkazlardan korumak için uzmanlar, uzay enkazlarının hareketini takip ediyor ve uçuşunun güzergahını hesaplıyor. Fakat uzmanlar, bu enkazların yalnız yüzde 15’ni görebiliyor. Yani, uzay enkazlarının takip edilmesi pek etkili sayılmaz.

Bu arada değişik ülkelerin bilim adamları kendi reçetelerini teklif ediyor. Örneğin, Japonlar yörüngelerin muazzam metal ağlarla temizlemeyi teklif ediyor. Özel uyduda bulunan birkaç kilometre uzunluktaki ağın yörüngeye çıkarılması planlanıyor. Uyduda yerleştirilen manipülatörün yardımıyla ağ açılmaya başlayacak. Ağ, yeterli miktarda enkaz topladıktan sonra enkazlarla birlikte atmosferde yanacak.

Amerikalılar, yakın uzay boşluğunda tungsten partiküllerinden oluşan toz bulutunu meydana getirmeyi teklif ediyor. Bulut, küçük enkazları frenleyerek beraberinde sürükleyecek. Proje tasarımcılarına göre, yer etrafındaki boşluğun tamamen temizlenmesi 25 yıl sürebilecek. Rusyalı uzmanlar, daha gerçekçi. Onlar, “uzay temizleyicisi” olarak kullanılması amacıyla yeni kuşaktan pilotlu uzay gemisi üretmeye hazırlık gösteriyor.

Uzmanlar, teklif edilen tüm varyantların ekonomi açısından kabul edilebilmesinden şüpheleniyor. Bu bağlamda, uzay enkazlarının hacmi herhalde büyümeye devam edecek. Uluslararası uzay istasyonuna varan heyetlerin işi kolay olmayacak. Fakat bu, insanlığın uzay boşluğunda yayılmasını sınırlamak için bir bahane değil. Örneğin gezegenimizde sınırlı olan kaynakları korumayı öğrendiğimiz gibi, insanlığın sınırsız saydığı kaynakları esirgemeye öğrenmesi gerekiyor.

Kaynak: Haber Kaynağı
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Gündem Avrasya | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : +90 312 479 00 25 | Faks : +90 312 479 00 25 | Haber Yazılımı: CM Bilişim